KREDİ DERECELENDİRME KURULUŞLARI VE TÜRKİYE
KREDİ DERECELENDİRME KURULUŞLARI VE TÜRKİYE
Tarih: 1.2.2017 21:20:34 / 976okunma / 0yorum
Kâmile GÜLGEZEN

 

          Kredi derecelendirme kuruluşlarından Fitch, Türkiye´nin uluslararası uzun vadeli döviz cinsinden kredi notunu, yatırım yapılabilir (BBB-) düzeyinin bir basamak altına (BB+) çekti. Not görünümünü de ‘durağan´ olarak açıkladı. Türk Lirası cinsinden riskini ‘BBB-´de korudu. Bu durum zaten bekleniyordu ve daha önce   piyasa buna göre yönlenmişti. Beklenen oldu. Sürpriz  olan, henüz not açıklamasına  aylar olan diğer bir kredi derecelendirme kuruluşu olan  Standart&Poor´s´un da Türkiye´nin notunu korurken görünümünü ‘durağan´dan ‘negatif´e çekmesiydi.

         S&P´den yapılan açıklamada,  uygulanan para politikasının, kur ve enflasyon  yükselişlerinde etkili olamadığı, bunun Türkiye´deki şirketlerin ve bankaların finansman gücünü zayıflatarak büyümeyi olumsuz etkileyebileceği belirtildi.2017 yılı   ekonomik büyüme oranının yüzde 2,4 olarak öngören S&P, Türkiye´nin yabancı para cinsinden kredi notunu "BB", yerli para cinsinden notunu "BB+" seviyesinde teyit edildiğini, not görünümünün ise "durağan"dan "negatif"e indirildiğini açıkladı. Fitch Ratings raporunda ise,  Türkiye ile ilgili olarak  gelecek birkaç yılda ekonomik büyümenin ivme kazanacağı ve enflasyonun düşeceği öngörüleri öne çıktı.Buna göre, Türkiye´de gayri safi yurtiçi hasılanın bu yıl yüzde 3, gelecek sene yüzde 3,2, 2018´de de yüzde 3,5 artması tahmin ediliyor.Ayrıca, Türkiye´de enflasyonun bu sene yüzde 7,9, gelecek yıl yüzde 7,7, 2018´de de yüzde 7,5 olması bekleniyor.

          Peki,  Bu kredi derecelendirme kuruluşları nedir? Ne iş yaparlar? Derecelendirme kuruluşları bağımsız çalışırlar, belirli bir ücret karşılığında  görüş bildirirler. Basit olarak  borç vermek isteyenlere sunmak üzere, borç almak isteyenlerin güvenilir olup olmadığını inceler,  risk raporunu borç verecek olanlara sunar. Onlarda  kararlarını ona göre verirler.Müşterinin kredi notuna göre,  riske göre  faiz belirlenir. Müşterileri ülkeler, finans kuruluşları, işletmelerdir.   Uluslararası sermaye  akışlarında da  sermaye sahiplerinin yapacağı yatırımlara yol gösterici bilgi sunar ve risklerden haberdar ederler. Yatırımcıların    paralarını  yönlendirecekleri ülkeyi seçmelerine  yardımcı olurlar. Ülkenin notuna göre   borç alacağı paraya ödeyeceği faiz de ortaya çıkar. Notu yüksek  ülke düşük faiz ile borçlanma imkanı yakalarken, notu düşük ülkeler ancak yüksek faizle borçlanabilirler. Bu notun sonucu bağlayıcı  olmamakla birlikte,  uluslararası kredi kuruluşları buna göre hareket ettiklerinden  bağlayıcı    hale gelebilmektedir.

          Amerikan Sermaye Piyasası Kurulu,  bütün kredi derecelendirme kuruluşlarını tek çatı altında toplayarak  NRSRO adlı bir yapı oluşturmuştur. Bunlar arasında  cironun neredeyse tamamını  toplayan  Fitch,  Moody,  Standard & Poor(S&P) adlı kuruluşlar en bilinenleridir. Derecelendirme piyasası bir bakıma grup tekeli denilen oligopol bir piyasaya sahiptir. Türkiye´de  derecelendirme faaliyetinde bulunması Sermaye Piyasası Kurulca kabul edilen uluslararası derecelendirme kuruluşları   da bunlardır.

         Bir ülkenin finans piyasalarında yatırım yapılabilir sayılması için en az iki  kuruluşun notunun yatırım yapılabilir olması gerekiyor.Türkiye´nin kredi notu Standart and Poor´s açısından yatırım yapılabilir seviyeye hiç olmadı. Moody´s´in indirimi ile de sadece Fitch nezdinde yatırım yapılabilir  olarak görülüyordu. Bu sonuçla    o da ortadan kalktı. Eylül ayı sonunda Moody´s´in yaptığı not indirimi ile   Türkiye zaten yatırım yapılabilir ülke seviyesini kaybetmiş  oldu  ve  yaklaşık 15 milyar dolarlık bir sermaye büyüklüğü Türkiye´yi terk etti. Notu düşürülen ülke  piyasalarında   olabilecek sonuçlara gelince;  borçlanma  faizi yükselecek, maliyetler artacak, yurtiçinde   faizler artacak, girişimci yatırımdan vazgeçecek, işsizlik  azalmayacak, yatırım amaçlı yabancı sermaye   gelmeyecek,  gelen sıcak para elindeki kağıdı satarak dolar olarak  ülkeyi terk edecek,  sonucunda   ülke parası dolar karşısında kaybedecek. Bunların hepsi yaşanabilir.

         Bu kadar ağır sonuçlara yol açan bu notları veren derecelendirme kuruluşları  kendilerine özgü değerlendirme  yöntemleri geliştirmişlerdir.  Bu nedenle bir ülkenin  farklı derecelendirme kuruluşu tarafından farklı not alabilmesi, verilen notları tartışmalı hale getirmektedir.  Kredi notu değiştirilen ülkenin uluslararası finans piyasalarındaki itibarı bu değişiklikten etkilenmektedir.Bu da  yabancı yatırım çekerek kalkınmayı hedefleyen devletlere zarar verebilmektedir. 2013 yılında Avrupa´nın en büyük ekonomisi Almanya´nın  not görünü düşüren kredi kuruluşuna büyük tepki göstermesi, bu kuruluşlarla ilgili  sıkıntılara  örnektir. Diğer bir örnekte 2008 yılındaki kriz esnasında ise bu notlara güvenerek yatırım yapan ülkeler, şirketler ve bireysel yatırımcılar büyük zarara uğramasıdır. Ayrıca finans piyasalarını yönlendiren aktörlerin elindeki en önemli enstrümanlardan biri olarak,   siyasete alet edildiklerine dair iddialarda dile getirilmektedir.   

         Dünyada sayılı ülkeler içinde olmak için güçlü olman lazım;  güçlü olmak için üretmen lazım; üretmen için  yatırım lazım; yatırım için sermaye lazım; sermaye bulmak için  kredi derecelendirme kuruluşundan  not lazım; düşük not  verirler; ancak yüksek faizle  sermaye bulursun; yüksek faizle   güçlü olamazsın....kısır bir döngü aynı yere geldik.

 

Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
İLLE DE EĞİTİM (13 Haziran 2019 - Perşembe)
“Kötü Para İyi Parayı Kovar.” (19 Mart 2019 - Salı)
EKONOMİK KRİZ VAR MI? YOK MU? (12 Ekim 2018 - Cuma)
SİYASETTE KADIN OLMAK (04 Eylül 2018 - Salı)
BUGÜNÜ ANLAYABİLMEK... (15 Nisan 2018 - Pazar)
SEVGİ KAÇ PARA !!! (13 Şubat 2018 - Salı)
DOMİNO ETKİSİ (08 Ocak 2018 - Pazartesi)
GERÇEK EKMEĞİN PEŞİNDE 2 (08 Aralık 2017 - Cuma)
GERÇEK EKMEĞİN PEŞİNDE (27 Ekim 2017 - Cuma)
SAKARYA´DAN KERKÜK´E (14 Eylül 2017 - Perşembe)
MEMLEKET SEVGİSİ NEDİR? (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
KADİM DAVAMIZ KIBRIS (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
HADİ GELİN KÖYÜMÜZE GERİ DÖNELİM (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
PATATESTEN EKONOMİYE (20 Nisan 2017 - Perşembe)
TARZ-I SİYASET (08 Mart 2017 - Çarşamba)
VARLIK FONLARI (16 Şubat 2017 - Perşembe)
DÜNYANIN PARASI (17 Ocak 2017 - Salı)
DEMOKRASİ VE ANAYASA (04 Ocak 2017 - Çarşamba)
CUMHURİYETİMİZİN ANAYASA TARİHİNE DAİR... (24 Aralık 2016 - Cumartesi)
ANAYASA TARİHİ (13 Aralık 2016 - Salı)
ANAYASALAR NEDEN ÖNEMLİDİR (08 Aralık 2016 - Perşembe)
YENİDEN ÜRETEN TÜRKİYE (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
DOLAR
5.9293
EURO
6.5723